दोन दिवसापासून दिवाळीचा सण देशभरात मोठ्या धामधूममध्ये साजरा केला जात आहे. पण लक्ष्मी पूजन हे दिवाळीच्या दिवशी सकाळी पूजेसाठी मुहूर्त नाही. 24 ऑक्टोबर रोजी सायंकाळी 5 वाजल्यापासून लक्ष्मीपूजन करता येईल. कारण अमावस्या संध्याकाळी सुरू होईल आणि दुसऱ्या दिवशी संध्याकाळी ५ वाजेपर्यंत राहील. मात्र 25 तारखेला सूर्यग्रहण होणार आहे. त्यामुळे लक्ष्मीपूजनाचा मुहूर्त फक्त संध्याकाळ आणि रात्रीच राहणार आहे. 2000 वर्षांनंतर दिवाळीला बुध, गुरू, शुक्र आणि शनि आपापल्या राशीत राहतील. तसेच लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी पाच राजयोग असतील. हे ग्रहयोग सुख, समृद्धी आणि लाभाचे संकेत देत आहेत. त्यामुळे यावेळी दिवाळी खूप शुभ असेल.
स्कंद, पद्म आणि भविष्य पुराणात दिवाळीविषयी वेगवेगळ्या मान्यता आहेत. एका पौराणिक कथेनुसार, महाराजा पृथुने पृथ्वीचे दोहन केले आणि देशाला संपत्ती आणि धान्याने समृद्ध केले. म्हणूनच आपण दिवाळी साजरी करतो. श्रीमद भागवत आणि विष्णुधर्मोत्तर पुराणानुसार अश्विन महिन्याच्या अमावास्येला समुद्रमंथनातून लक्ष्मी प्रकट झाली होती.
मार्कंडेय पुराणानुसार, जेव्हा पृथ्वीवर फक्त अंधार होता तेव्हा कमळावर बसलेली देवी तेजस्वी प्रकाशाने प्रकट झाली. ती लक्ष्मी होती. त्या प्रकाशाने जग निर्माण झाले. त्यामुळे या दिवशी लक्ष्मीपूजनाची परंपरा आहे. त्याच वेळी, श्रीरामांचे अयोध्येत स्वागत करण्यासाठी दीपावली साजरी करण्याची परंपरा आहे. स्कंद आणि पद्म पुराणानुसार या दिवशी दीप दान करावे. यामुळे पाप नष्ट होतात. ब्रह्म पुराणानुसार अश्विन अमावस्येच्या मध्यरात्री चांगल्या लोकांच्या घरी लक्ष्मी येते. त्यामुळे घराची साफसफाई आणि सजावट करून दिवाळी साजरी करण्याची परंपरा आहे. यामुळे लक्ष्मी प्रसन्न होते आणि दीर्घकाळ घरात राहते.
दिवाळीची पूजा अशाप्रकारे करावी
1. पाण्याच्या कलशात गंगाजल मिसळा. ते पाणी स्वतःवर कुशाने किंवा फुलाने शिंपडून पवित्र व्हावे.
2. पूजेत सहभागी असलेल्या लोकांना आणि स्वतःला गंध लावून पूजा सुरू करा.
3. प्रथम श्रीगणेश, नंतर कलश, नंतर सर्व देवी-देवतांची स्थापना करा आणि शेवटी लक्ष्मीची पूजा करा.
गणेश पूजनाची सोपी पद्धत
ॐ गम गणपतये नमः या मंत्राचा उच्चार करत जल आणि पंचामृताने श्रीगणेशाला अभिषेक करावा. त्यानंतर पूजा सामग्री अर्पण करावी. नैवेद्य दाखवावा. धूप-दीप दाखवून दक्षिणा ठेवावी.
